GESCHIEDENIS I
Hongarije heeft een rijke en bewogen geschiedenis die teruggaat tot de prehistorie. Hier is een beknopte samenvatting:
Vroege geschiedenis In de Romeinse tijd maakte het gebied deel uit van de provincie Pannonië. Tijdens de Grote Volksverhuizing trokken verschillende volkeren door het gebied, waaronder de Hunnen en Goten.
De Magyaren Rond 895 vestigden de Magyaren zich in het Karpatenbekken. In 1000 werd het Koninkrijk Hongarije gesticht onder koning Stefanus I, wat het begin markeerde van een christelijke monarchie.
Ottomaanse en Habsburgse periode Na de Slag bij Mohács in 1526 werd Hongarije verdeeld tussen het Ottomaanse Rijk, het Habsburgse Rijk en het Vorstendom Transsylvanië. Vanaf 1699 kwam het grootste deel van Hongarije onder Habsburgse controle.
Oostenrijk-Hongarije In 1867 werd de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije gevormd. Deze periode bracht modernisering, maar ook spanningen tussen de etnische groepen.
20ste eeuw Na de Eerste Wereldoorlog viel Oostenrijk-Hongarije uiteen. Hongarije verloor veel grondgebied door het Verdrag van Trianon (1920). Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het land bondgenoot van nazi-Duitsland. In 1956 vond een opstand plaats tegen de Sovjet-invloed, die bloedig werd neergeslagen.
Na de Koude Oorlog In 1989 werd Hongarije een democratische republiek. Sindsdien is het land lid geworden van de NAVO in 1999 en de EU in 2004.
De Magyaren waren een nomadisch volk van Finoegrische oorsprong, afkomstig uit de regio rond het Oeralgebergte. Ze begonnen hun migratie naar het westen in de 9e eeuw en bereikten uiteindelijk het **Karpatenbekken rond het jaar 896**, een gebeurtenis die bekendstaat als de *Honfoglalás* wat letterlijk “landinname” betekent
Onder leiding van Árpád, de stamleider van de Magyaren, vestigden ze zich in het gebied dat nu grotendeels Hongarije is. Deze regio bood vruchtbare gronden en een strategische ligging, wat het ideaal maakte voor hun overgang van een nomadisch volk naar een meer agrarisch en gevestigd bestaan.
Na hun vestiging ondernamen de Magyaren decennialang plundertochten in West- en Centraal-Europa, wat hen een beruchte reputatie opleverde. Pas na hun nederlaag in de Slag bij Lechfeld in 955 tegen keizer Otto I van het Heilige Roomse Rijk, stopten deze invallen en begon een periode van stabilisatie en kerstening.
In het jaar 1000 werd het Koninkrijk Hongarije officieel gesticht onder koning Stefanus I, die het christendom invoerde en de Magyaren integreerde in het Europese feodale systeem
Hun taal, het Hongaars, is een van de weinige overgebleven Finoegrische talen in Europa en vormt nog steeds een belangrijk onderdeel van de Hongaarse identiteit.
De kerstening van Hongarije rond het jaar 1000 had diepgaande en blijvende effecten op de samenleving en dit zowel cultureel als politiek.
Door zich te laten dopen en tot koning te kronen met pauselijke goedkeuring, verkreeg Stefanus I internationale erkenning. Dit versterkte zijn gezag en hielp bij het centraliseren van de macht in een feodaal koninkrijk.
Heidense gebruiken werden actief onderdrukt. Het Latijnse alfabet verving het runenschrift en het Latijn werd de taal van het bestuur en de religie. Dit bracht Hongarije dichter bij de westerse christelijke wereld.
Er werden kerken, kloosters en bisdommen gesticht. Missionarissen en geestelijken uit het buitenland werden uitgenodigd om het geloof te verspreiden. Deze instellingen speelden ook een rol in onderwijs en gezondheidszorg. De kerstening bracht nieuwe normen en waarden met zich mee, zoals het huwelijk als sacrament, liefdadigheid en de zorg voor armen en zieken. De rol van vrouwen veranderde ook, mede door christelijke idealen over gezin en kuisheid.
Hongarije werd opgenomen in het netwerk van christelijke koninkrijken in Europa, wat handel, diplomatie en culturele uitwisseling bevorderde. De kerstening was dus niet alleen een religieuze bekering, maar een fundamentele herinrichting van de Hongaarse samenleving.
De relatie tussen de Habsburgers en Hongarije is een fascinerend hoofdstuk in de Europese geschiedenis, vol politieke intriges, religieuze spanningen en militaire conflicten.
Na de **Slag bij Mohács in 1526**, waarbij de Hongaarse koning Lodewijk II sneuvelde tegen de Ottomanen, viel het koninkrijk Hongarije uiteen in drie delen:
- **Koninklijk Hongarije**: het westelijke en noordelijke deel, dat onder Habsburgs gezag kwam.
- **Ottomaans Hongarije**: het centrale deel, bezet door het Ottomaanse Rijk.
- **Transsylvanië**: een semi-onafhankelijk vorstendom, vaak een vazalstaat van de Ottomanen.
De Habsburgers regeerden over Koninklijk Hongarije als koningen, maar hun gezag werd vaak betwist. Veel Hongaren zagen hen als buitenlandse overheersers, vooral omdat de Habsburgers probeerden het katholicisme op te leggen in een land waar het protestantisme sterk was gegroeid. Dit leidde tot spanningen, opstanden en zelfs burgeroorlogen .
In de **17e eeuw** voerden de Habsburgers een actieve **Contrareformatie**, onder leiding van figuren als aartsbisschop Péter Pázmány. Katholieken steunden vaak de Habsburgers, terwijl protestanten hen als onderdrukkers zagen.
Na de **Vrede van Karlowitz in 1699**, waarbij de Ottomanen grote delen van Hongarije moesten afstaan, verenigden de Habsburgers het grootste deel van het land onder hun kroon.
Toch bleef de verhouding gespannen tot aan de **Ausgleich van 1867** toen Hongarije meer autonomie kreeg binnen de dubbelmonarchie Oostenrijk-Hongarije.
De 20ste eeuw was voor Hongarije een periode van enorme omwentelingen, met oorlogen, revoluties en politieke transformaties. Hier is een beknopte samenvatting:
Na de Eerste Wereldoorlog (1918) Het Oostenrijks-Hongaarse Rijk viel uiteen. Hongarije verloor twee derde van zijn grondgebied door het *Verdrag van Trianon* (1920), wat diepe nationale wonden sloeg.
Tussenoorlogse periode Hongarije werd een koninkrijk zonder koning, bestuurd door regent Miklós Horthy. Het land schoof op naar autoritair nationalisme en sloot zich aan bij nazi-Duitsland.
Tweede Wereldoorlog Hongarije vocht aanvankelijk aan de zijde van de Asmogendheden. In 1944 bezette Duitsland het land en later dat jaar werd het bevrijd door het Rode Leger. De Holocaust eiste het leven van ongeveer 600.000 Hongaarse Joden.
**Communistische periode (1949–1989)** Hongarije werd een Volksrepubliek onder Sovjetinvloed. In 1956 brak een opstand uit tegen het regime, die bloedig werd neergeslagen door Sovjettroepen. Daarna volgde een periode van relatief mild communisme onder János Kádár, bekend als het “goulashcommunisme”.
**Democratische transitie (1989)¨¨ Hongarije werd een parlementaire democratie. De grens met Oostenrijk werd geopend, wat indirect leidde tot de val van het IJzeren Gordijn.
Integratie in Europa In 1999 trad Hongarije toe tot de NAVO en in 2004 tot de Europese Unie.
De **Hongaarse Opstand van 1956** was een dramatische en kortstondige volksopstand tegen het communistische regime en de Sovjetbezetting. Hier zijn de belangrijkste gebeurtenissen op een rij:
23 oktober Studenten in Boedapest organiseren een vreedzame demonstratie ter ondersteuning van hervormingen en solidariteit met Polen. De betoging groeit snel uit tot een massale volksbeweging. Symbolen van de Sovjetmacht, zoals het standbeeld van Stalin, worden neergehaald.
24–28 oktober De protesten escaleren. De geheime politie (ÁVH) opent het vuur op demonstranten, wat leidt tot gewapend verzet. Een deel van het leger sluit zich aan bij de opstandelingen. De regering valt, en hervormingsgezinde communist **Imre Nagy** wordt premier.
Eind oktober De Sovjettroepen trekken zich tijdelijk terug. Nagy kondigt aan dat Hongarije uit het Warschaupact stapt en een neutrale status wil aannemen. Er heerst hoop op echte onafhankelijkheid. 4 november De Sovjet-Unie grijpt hard in. Tienduizenden troepen en tanks vallen Hongarije binnen. De opstand wordt bloedig neergeslagen. Imre Nagy wordt gearresteerd en later geëxecuteerd.
Gevolgen Ongeveer 2.500 Hongaren en 700 Sovjetsoldaten komen om. Tienduizenden worden gearresteerd of vluchten het land uit.De opstand laat diepe littekens na, maar wordt later een symbool van verzet tegen onderdrukking.
Het was een moedige poging tot vrijheid, die tragisch eindigde maar wereldwijd veel indruk maakte.
Hongarije is een land in Centraal-Europa, van noord naar zuid doorsneden door de Donau en grenzend aan Oostenrijk, Slowakije, Oekraïne, Roemenië, Servië, Kroatië en Slovenië. Hongarije is lid van de Verenigde Naties, de Europese Unie, de NAVO en de Visegrádgroep.
De Visegrádgroep is een alliantie van Hongarije, Polen, Slowakije en Tsjechië, opgericht in de stad Visegrád op 15 februari 1991, met als doel een samenwerking op te zetten tussen deze staten om het proces van Europese integratie te bevorderen. De leden van deze Visegrádgroep werden op 1 mei 2004 lid van de Europese Unie.
GESCHIEDENIS II
Anno het jaar 896 deden de Hongaren oftewel de Magyaren hun intrede in de Pannonische vlakte, genaamd naar de Romeinse Provincie Pannonia, ten westen van de rivier de Donau. De term 'Magyaren' is een Oegrische term die 'sprekende mensen' betekent. Oorspronkelijk afkomstig uit het Wolgagebied en het steppegebied van Centraal-Azië. Deze Magyaren zouden woudbewoners zijn die leefden van jacht, bosbouw, landbouw en visserij. Zo’n duizend jaar voor onze jaartelling kregen zij te maken met een radicale verandering van hun leefomgeving door klimaatverschuivingen, de uitbreiding van de moerasgebieden en vooral de noordwaartse uitbreiding van de steppe. Als reactie trokken sommige Oegrische groepen meer noordwaarts. Om uit te maken waar de Hongaren oorspronkelijk vandaan komen wordt vaak verwezen naar hun unieke taal, de Oegrische tak van de Fins-Oegrische taalgroep. Omstreeks 790 werden ze een eerste keer verslagen door de Franken van Karel de Grote. Desondanks richtten zij vanaf 890 weer aanvallen op het Heilig Roomse Rijk: tussen 899 en 968 invallen en plundertochten in het Heilige Roomse Rijk tot in Boergondië, het huidige België en tot in het noorden van Frankrijk. Talrijke Europese steden werden aangevallen zoals Konstanz, Augsburg, Dijon, Doornik en Verdun. De Magyaren creëerden echter geen permanente kolonies maar keerden telkens terug naar hun gebied in het oosten. Aan de invallen kwam grotendeels een einde nadat de Magyaren in 955 in Beieren verslagen werden door het leger van de Oost-Frankische koning en latere Rooms-Duitse keizer Otto I in 955, waarna ze zich definitief in het Donaugebied vestigden en daar het koninkrijk Hongarije stichtten.
In het jaar 1000 werd de heilige Stefanus als Stefan I tot eerste christelijke koning gekroond. Langsheen de Donau bedreigden de Turken van het Ottomaanse Rijk dit nieuwe koninkrijk aan den Donau. Door de overwinning van de Turken bij de Veldslag van Mohács in 1526, werd een 150 jaar durende Turkse bezettingstijd ingeluid, waarbij het land uit drie delen kwam te bestaan: een Turks middendeel met de hoofdstad Boeda, het zgn. Ottomaans Hongarije, een koninkrijk onder Habsburgs bestuur, het zgn. Koninklijk Hongarije (1526-1867)) in het noorden en westen met Pozsony, Pressburg oftewel Bratislava als hoofdstad en Transsylvanië, een vazalstaat van de Turken, in het zuidoosten.
Na het mislukte Beleg van Wenen in 1683 dreven de Oostenrijkers de Turken een heel eind terug en viel heel Hongarije in Habsburgse handen. In de 18e en 19e eeuw kwamen de Hongaren een aantal keren in opstand tegen de Oostenrijkers. De vrijheidsstrijd van 1848 wordt nog jaarlijks op 15 maart herdacht. Alle opstanden mislukten, maar in 1867 bereikten Oostenrijk en Hongarije alsnog een compromis, de Ausgleich. Hiermee kreeg het koninkrijk Hongarije een min of meer gelijkwaardige status in de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie. En werd Keizer Franz-Joseph en keizerin Elisabeth koning en koningin van Hongarije, het zogenaamde K.u.K. = "Kaiserlich und königlich" = keizerlijk en koninklijk.
Na de nederlaag in de Eerste Wereldoorlog viel de dubbelmonarchie uiteen; er ontstond een onafhankelijk Hongarije met amper twee derde van het oorspronkelijk grondgebied. De macht kwam in handen van de autoritaire admiraal Miklós Horthy, die tijdens het interbellum alles in het werk stelde om de verloren gebieden te herwinnen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zocht Horthy toenadering tot nazi-Duitsland en met Duitse hulp kreeg Hongarije een deel van Transsylvanië en Slowakije terug. Toen Horthy in 1942/1943 gesprekken aanknoopte met de geallieerden, werd hij afgezet en geïnterneerd. In maart 1944 werd Hongarije door Duitsland bezet.
De troepen van de Sovjet-Unie waren in 1945 bevrijders, maar tegelijk ook nieuwe bezetters. Hongarije moest tot het Oostblok toetreden. Na Stalins dood leek er ruimte voor meer vrijheid, maar de onderdrukking van de Hongaarse Opstand van 1956 maakte duidelijk dat die vrijheid zeer beperkt was.
In 1989 werden de leiders van de opstand van 1956 in ere hersteld. Op 19 augustus 1989 opende men het IJzeren Gordijn en in oktober van dat jaar werd in overleg met de democratische oppositie de volksrepubliek ontbonden en vervangen door de Republiek Hongarije. De eerste vrije parlementsverkiezingen vonden in 1990 plaats. Door het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 kon Hongarije ook inzake buitenlandse politiek vrije keuzes maken: het land trad toe tot de NAVO (1999) en de Europese Unie (2004).
Hongarije ontwikkelde zich vanaf de val van het IJzeren Gordijn als een vrije democratie. In eerste instantie wisselden de rechtse en linkse partijen elkaar af. Het conservatieve MDF leverde de eerste vrije president. Later regeerden afwisselend het conservatieve Fidesz van Viktor Orbán en het socialistische MSZP van Ferenc Gyúrcsány. Sinds 2010 is de eerstgenoemde aan de macht met een twee-derde meerderheid in het parlement.